Yvonne Dröge Wendel * info * biography * cv * text XDJ * interview MG * text LS * tekst LS * text EG * 2010|2 * 2009|2 * 2009|1 * 2008|4 * 2008|3 * 2008|2 * 2008|1 * 2007|2 * 2007|1 * 2006|2 * 2006|1 * 2005|2 * 2005|1 * 2004|4 * 2004|3 * 2004|2 * 2004|1 * 2003|1 * 2002|2 * 2002|1 * 2001|3 * 2001|2 * 2001|1 * 2000|4 * 2000|3 * 2000|2 * 2000|1 * 1999|1 * 1998|2 * 1998|1 * 1997|2 * 1997|1 * 1996|2 * 1996|1 * 1995|2 * 1995|1 * 1994|2 * 1994|1 * 1993|2 * 1993|1 * 1992|2 * 1992|1 * credits *












top
Universal Pattern - here group exhibition Deutschland/Deutschland

Museum Van Bommel van Dam, Venlo, juni- september 2008



Deutschland/Deutschland is een project dat Frederieke Bennema (Nl) en Konstantin Adamopoulos (D) ontwikkelden voor de nieuwe vleugel van Museum van Bommel van Dam. Zij lieten zich inspireren door de ligging van het museum in Venlo (Nl) aan de grens met Duitsland. De curatoren zijn verbonden aan het Euregioproject <gap>, dat vanuit Schloss Ringenberg, Hamminkeln (D) georganiseerd wordt. Dit driejarige samenwerkingsverband van Duitse en Nederlandse cultuurspecialisten was een tweede inspiratiebron.

Het project bestaat uit een tentoonstelling en een nevenprogramma. Op de tentoonstelling is werk te zien van Yvonne Dröge-Wendel (NL), Carsten Fock (D), Gert Robijns (B) en Silke Schatz (D). Hun werk is geënt op de titel. Gelijktijdig wordt muziek van Heiner Goebbels (D) en Willem Breuker (Nl) ten gehore gebracht. Er ontstaat een caleidoscopisch beeld. De werken van de kunstenaars refereren aan ideeën over identiteit en aan schilderkunst, aan menselijke verhoudingen en aan staatsvorming, aan de tweede wereldoorlog en de naoorlogse voortgang, aan topografie en architectuur.

De zelfverzekerde titel is niet vrij van ironie, want wat is dat eigenlijk Duitsland? Een land dat gescheiden en vereend werd, maar wat betekent het voor kunstenaars die er geboren en gevestigd zijn, wat voor kunstenaars uit de omringende landen? Hoe gaan zij met het verleden van Duitsland om? Hoe kijken zij naar de toekomst? Maar ook omgekeerd, wat kan kunst voor Duitsland betekenen? Kan kunst, al dan niet kritisch, een bijdrage leveren aan een nieuw toekomstbeeld, of is die utopische gedachte achterhaald?

Deze vragen schampen actuele maatschappelijke en politieke discussies en doorkruizen de vraagstelingen van verschillende wetenschappelijke disciplines. Om aan die complexiteit tegemoet te komen, kozen de curatoren voor een benadering vanuit meerdere perspectieven. Zo worden de contouren van de probleemstelling zichtbaar en kan de toeschouwer eigen conclusies trekken. In het kader van het nevenprogramma dat in het weekend van de opening plaats vindt, gaan specialisten uit Duitsland en Nederland in gesprek over beeldende kunst, muziek en vormgeving.


Yvonne Dröge-Wendel (1961, gevestigd in Amsterdam, Nl) belicht in al haar werken verschillende aspecten van de relatie tussen mensen en dingen. Aanvankelijk hadden de objecten waarmee zij werkte een herleidbare functie en betekenis. Zo trouwde zij voor het werk ‘Dröge-Wendel’ (1992) met een Wendel-kast. Gaandeweg gebruikt en bestudeert zij objecten die vrijwel geen herleidbare eigenschappen hebben. Daarmee komt de nadruk te liggen op de betekenissen die in de omgang met de objecten aan de dingen wordt toegekend. Bij het thema Deutschland/Deutschland dacht Yvonne Dröge-Wendel aan het uiteenvallen en de eenwording van het land en legde een relatie met een eerder project ‘Universal Pattern’ dat in 2002 van start ging. ‘Universal Pattern’ gaat over stof die in Nederland als ‘Brabants Bont’ bekend staat. De stof wordt gekenmerkt door een ingeweven ruitpatroon waarbij rodeen witte banen elkaar kruizen en een rood-wit geblokt effect ontstaat. De naam suggereert dat de stof ‘typisch’ Nederlands is. Maar bij navraag blijkt dat deze van Beieren tot Afrika voorkomt en vele oorsprongsgeschiedenissen kent. Dröge-Wendel legde een verzameling van foto’s, stofresten en verhalen aan. Op een website worden mensen opgeroepen hun foto, stukje stof en hun verhaal bij de verzameling te voegen. Zowel voor het stofmotief als voor de verhalen geldt, Roots are Routes; De toegekende betekenissen worden gevormd, de geschiedenissen kruizen, en lopen weer uiteen.

Carsten Fock (1968, gevestigd in Berlijn, D) tekent en schildert. Vanuit deze interesse maakt hij presentaties waarin hij zich uiteenzet met de diverse implicaties van de geschiedenis van de schilderkunst in relatie tot maatschappelijke ontwikkelingen, waaronder de Duitse geschiedenis. De monochrome schilderkunst geldt als één van zijn uitgangspunten. Hij zet zijn handschrift in, combineert schilderijen en muurschilderingen met vlotte, schetsmatige tekeningen. Hij gebruikt fragmenten van andere schilderijen en teksten die als proclamaties klinken, maar dan toch weer overschilderd zijn. ‘Malerei ist Schwarz’ luidde de titel van een recente expositie bij Eva Winkeler in Frankfurt (2007). Dit is een titel die een verwijzing naar het zwarte vierkant van Kazimir Malevitsj bevat, maar vooral als uitdaging bedoeld lijkt.

Gert Robijns (1972, gevestigd in Antwerpen, B) maakt installaties waarbij hij met minimale ingrepen de uiterste randen van onze waarneming wil prikkelen. Het kan om een geluid, een subtiele ruimtelijke ingreep, of een lichtflits gaan. Hij ziet zijn werk eerder als een spiegel of een voorstelling van de werkelijkheid, dan als een uitbreiding of extensie ervan. Met minimale signalen wil hij een perifere versnippering van onze aandacht bereiken. Omgekeerd durft Gert Robijns de signalen ook te verpakken in het uitgebreidere veld van de installatie. Op de tentoonstelling toont hij een installatie die hij in 2007 in New York ontwikkelde, waarbij hij gebruik maakt van flitsen en speakers.

Silke Schatz (1967, gevestigd in Keulen, D) maakt tekeningen, fotocollages en installaties aan de hand waarvan zij ruimtelijke en historische situaties analyseert en weergeeft. Ook als zij geen mensen in haar werk verbeeldt, is er sprake van een aanwezigheid, van een subjectieve blik – vaak in het gekozen perspectief vertegenwoordigd. Voor een tentoonstelling in Celle (2006) haar geboorteplaats, koos zij meerdere vertrekpunten, zoals het verleden van de stad, het verleden van haar grootouders en de bestaande situatie van een gebouwencomplex dat door Bauhaus architect Otto Haesler werd ontworpen. Dit resulteerde onder andere in maquettes en installaties. Silke Schatz is in staat verborgen blikken te verbeelden. Een omgeving wordt gescand en afgetast en in haar werk een breed spectrum aan ervaringen (geschiedenis incluis) vereend. In ‘Extraterrestial’ een sculptuur over Theresienstad (2005) maakt zij gebruik van de stervormige structuur van de vestingplaats om zich met een onmenselijke geschiedenis uit een te zetten.

Muziek
Tijdens de tentoonstelling is muziek van Heiner Goebbels (1952, gevestigd in Frankfurt, D) en Willem Breuker (1944, gevestigd in Amsterdam, Nl) te horen. Voor beide componisten en de respectievelijke uitvoeringen werd gekozen vanwege hun bijzondere betekenis in de sociaal-historische constellatie van Duitsland en Nederland. Door de overeenkomsten - beider belangstelling kunst en muziek uit de jaren 20, Bertolt Brecht, Kurt Weil, Hanns Eisler en Jazz, én de verschillen - leeftijd, geboorteland, geschiedenis, biedt de muziek een kader, terwijl zij ook als dissonant kan worden aangemerkt.

Van Heiner Goebbels wordt een fragment van ‘Eislermaterial’ ten gehore gebracht en getoond. Goebels die als componist begon aan de zijde van de befaamde Duitse theatermaker Heiner Müller, maakte naam met bijzonder muziektheater als ‘Schwarz auf Weiß’. ‘Eislermateriaal’, is een hommage aan de componist Hans Eisler. Het fragment focust op de achtergrondgeschiedenis van het volkslied voor de DDR dat de laatste componeerde. Van Willem Breuker wordt ‘lunchconcert voor drie draaiorgels’ ten gehore gebracht, een concert dat in 1976 op de Dam in Amsterdam werd uitgevoerd. Het betreft een uniek muzikaal experiment, dat nog steeds als een radicale muziekperformance beschouwd wordt.

Nevenprogramma: over beeldende kunst, vormgeving en muziek
Zaterdag 14 juni / zondag 15 juni
In het nevenprogramma gaan verschillende cultuurspecialisten in gesprek over de manier waarop cultuur en identiteit elkaar beïnvloeden.

Erik K. Franzen in gesprek met Professor Ankersmit
Inga Wellmann in gesprek met een specialist op het gebied van design, over de vraag of een nationale identiteit gunstig is voor / invloed heeft op design / Esther Cleven
Willem Breuker in gesprek met Heiner Goebels.

Voor meer informatie:
Museum van Bommel van Dam
www.vanbommelvandam.nl
info@vanbommelvandam.nl

<gap>
www.schloss-ringenberg.de
gap_@gmx.net



top